د ښځو نړیواله ورځ په لويه څارنوالۍ کې ونمانځل شوه

په هغې غونډه کې چې په همدې مناسبت د لويې څارنوالۍ په کتابتون کې جوړه شوې وه، د لويې څارنوالۍ د اطلاعاتو او عامه اړیکو رییس څارنیار محمد آصف "فیاض"  د ګډون سربیره  د جندر مسوو لینو،  څارنوال  ولی "ترین" او د دې ادارې ښځینه کار کوونکو برخه اخیستې وه.

په دې مراسمو کې د لويې څارنوالۍ د اطلاعاتو او عامه اړیکو رییس څارنیار محمد آصف "فیاض" ښځه په ژوندانه کې د لوی الله (ج)  له درباره تر ټولو لوی نعمت وبلله ويې ویل: ښځه د انسان په توګه هغه وخت خپل ارزښت  ته قایله  شې  چې د  بي بي خدیجې (رض) د ژوند په اړه فکر وکړې، د هغې مشورې او لارښوونې په عمل کې پلې کړي.  هغه د درندې او اغیزمنې مور  تر څنګ د تعلیم او تر بیې استاده، سلاکاره او مشهوره سوداګره هم وه. ښاغلي "فیاض" په افغانستان کې د ښځو په وړاندې شته خنډونو ته اشاره وکړه  ویې ویل: ستونزې شته خو بیا هم له دې ستونزو او مشکلاتو سره  مبارزه  په کار ده. زیاته یې  کړه، ګمراه  شعارونه  نه یوازې   داچې  د ښځو په وړاندې تاو تریخوالي کم   بلکه  لا  به يې؛ زیات کړي.

نوموړي، له ښځو وغوښتل چې خپل راتلونکې له پاره  علمي او فکري مبارزه وکړې او د هیواد په ټولو ملې  بهیرونو کې رغنده ونډه واخلې. هغه  د  ښځو له پاره زده کړې اړینې او دوې ته دحق د ورکولو لومړی اصل وګاڼه.

آغلي حلیمه "بانو"  په دولتې ادارو کې د ښځو د  زیاتې ونډې  غوښتنه وکړه، آغلي بانو چې د کب د میاشتې  په   ۲۴ مه  يې  لويه څارنوالۍ  کې د مارچ  اتمې  د ښځو د نړیوال  پيوستون د ورځې د نمانځنې په غونډه کې خبرې کولې څرګنده کړه،  د افغانستان  په ګډون  په  بېرته  پاتې  هیوادو کې ښځې ته د دویم نظر په سترګه کتل کیږي،  په داسې حال کې چې د اسلام په مبین دین کې د ښځې او مور ارزښت او مقام تثبیت شوې  او د اسلام په مبین دین کې غوره والی د تقوآ  او پرهیز ګارۍ له مخې دي؛ تور په سپین او عرب په عجم غوره والی نه لري. میرمن "بانو" یادونه وکړه چې د دولت د کارې پروګرام له مخې باید په سلو کې دیرش ښځې د دولتي ادارو په تشکیلاتو کې شتون ولري.

ورپسې څارنوال ولي  "ترین"  په افغانستان کې د ښځو په وړاندې شته خنډونو ته د اشارې ترڅنګ وویل: زموږ په ټولنه کې هغه وخت ثبات راتلاې شې چې ښځو ته یې خپل حقوق ورکړل شې او ورته درناوي وشې. نوموړي،  هم د  ښځو له پاره زده کړې اړینې او دوی ته دحق د ورکولو لومړی اصل وګاڼه.  ښاغلی "ترین"  پر ټولو  میندو  او پلرونو  غږ  وکړ  چې خپلې لوڼې ښونځیوته پریږدي.

دغه راز د لویې څارنوالۍ د جندر آمرې یاسمین "حسام"  د ښځې نړیوالې ورځې په اړوند خبرې  وکړِي. غونډه د شعر او د جندر له  لورې ښځو ته د یو شمیر ډالۍ  په  ورکولو سره  پا ې ته  ورسیده.

دا ورځ د لومړي ځل له پاره په کال  ۱۹۰۹  د فبررۍ د میاشتي پر اته ویشتمه په نیویارک کې د امریکا د سوشیالیسټ ګوند له خوا ونمانځل شوه. چې اوس مهال د نړۍ په یو شمیر هیوادوکې د یو لړ  شانداره  مراسمو په ترڅ  کې  لمانځله  کیږي.