قانون پلي کوونکي ارګانونه باید پخپله قانونمداره واوسي
کومه مسأله چې د هیواد لوی څارنوال د پولیسو او بشر حقونو تر عنوان لاندې په کنفرانس کې مطرح کړه. دغه کنفرانس د سلواغې په ۲۴ یکشنبې په ورځ د کابل انټرکانټینټال هوټل کې په لاره اچول شوې وو. پدغه غونډه کې څارنپوه محمد فرید حمیدي لوی څارنوال، تاج محمد مجاهد د کورنیو چارو وزیر، داکتره سیماسمر د بشر حقونو کمیسیون مشره، آغلې نبیله مصلح د ښځو چارو وزارت معینې او د ولایاتو او ولسوالیو امنیه قومندانانو ګډون درلود. او دغه کنفرانس د بشر حقونو کمیسیون له لوري په لاره اچول شوې وه.
څارنپوه محمد فرید حمیدی د افغانستان لوی څارنوال، د قانون تنفیذ د پولیسو له مکلفیتونو څخه وباله او وویل:" خلک د قانون تر سیوري کولاې شي د کرامت ژوند ترسره کړي. عدالت او کشف په برخه کې، د پولیس دنده په لومړي سر کې مطرح کیږي. پولیس د قانون توان او قدرت دی."
د ښاغلي حمیدي په اند، ښاریانو لخوا د قانون نه مراعاتیدل تل یوه اندیښنه پاتې ده. چې دغه دود باید په افغانستان کې بدلون ومومي. د قانون پلي کوونکي په توګه پولیس او څارنوالان په لومړي سر کې پخپله باید قانون رعایت کړي. همداراز، هغې کشفی ارګانونو او څارنوالۍ ترمینځ پر همغږي ټینګار وکړ او وویل: " موږ د همغږۍ لپاره پر یو نظام مند میکانیزم کار کوو. او د دې میکانیزم پر بنسټ به اطلاعات او معلومات سره شریک کړو. کومې قضیې چې پولیسو لخوا کشف او عدلي او قضایي ارګانونو ته سپارل کیږي، په هر پړاو کې د قضیو اطلاعات کشفي ارګانونو په خاصه بیا پولیسو سره شریکېږي."
همداراز، د هیواد لوی څارنوال ځیني ولسوالیو کې د عدلی او قضایی بنسټونو نشتون هم په ګوته کړ، لامل یې د امنیت نشتون وباله او له امنیتی ارګانونو څخه یې غوښتنه وکړه چې پدغو سیمو کې د عدلي او قضایي ارګانونو امنیت او خوندیتوب تأمین کړي. هغې په کلیو کې د پولیسو رول مهم وباله او وویل:" موږ کلیو کې عدالت په تأمینولو کولای شو عامه افکار دولت په ګټه واړوو. امنیت او عدالت هغه دوه مهمې مسألې دي چې د افغانستان خلکو دپاره باید تأمین کړای شي."
په امنیتی، عدلی او قضایی ارګانو کې شکنجه له مهمو مسألو وو چې د هیواد لوی څارنوال په ګوته کړ. او زیاته کړه چې د افغانستان دولت په سیستماتیک ډول شکنجې سره مبارزه کوي. همداراز، زیاته کړه چې:" لوی څارنوالۍ شکنجې پر وړاندې حساس او جدی دی. او هر څوک چې د شنکجې مسؤول وپیزندل شي، قانون له مخې به ورسره څلند وشي."
د ښاغلي حمیدی په وینا، د عدلی او قضایی ارګانونو کار د پولیسو اجراآتو سره تړاو لري. محکمې کومې پریکړې چې پس له قانونی مراحلو ترسره کوي، لومړنی ګام یې پولیسو لخوا ترسره کیږي. په دوام کې یې وویل:" د کشف پړاو باید په مسلکی ډول، جدیت او دقت سره ترسره شي، ځکه چې څیړنې هم د کشف پر بنسټ ترسره کیږي."
د خلکو خصوصی پټنتیا څخه ملاتړ بله مسأله وه چې د هیواد لوی څارنول بیان کړ. د هغې په باوړ، د خلکو پټنتیا او مسکن باید محفوظ وي. او وویل:"موږ شپې لخوا د کورونو پلټنې په هکله هم حساس یو، خو پرته له هغو ځانګړي حالاتو چې قانون کې ورته وړاندوینه شوې. پرته له دې هیڅ څوک حق نلري چې شپې لخوا د چا کور وپلټي."
د غونډې په اوږدو کې، ښاغلي تاج محمد مجاهد د کورنیو چارو وزیر هم د قانون تنفیذ د پولیسو له دندو وشمیرل او وویل:" موږ د قانون پلی کولو او عدالت ټینګښټ دپاره عدلی او قضایی ارګانونو سره همغږي یو. خلک پولیسو څخه د امنیت هیله کوي. زه هیله مند یم چې هغه افسران چې پدې برنامه کې ګډون درلوده، دې برنامې څخه په ګټه اخیستو د خلکو ملاتړ ترلاسه کولو هڅه وکړي."
د کورنیو چارو وزیر په وینا، ښځو څخه ملاتړ د دې وزارت په چوکاټ کې شتون لري. او موږ د هغوی د پوهاوي لوړولو او ورته کاري آسانتیاوو برابرولو لپاره برنامې ترلاس لاندې نیولي.
